گرگ های ایران

كاوه حاتمی

گرگ ها اجداد سگ های اهلی امروزی هستند و برای اولين بار مردمانی از ايران توانستند گرگ ها را رام كنند.

با وجود ديد غالبا منفی كه به گرگ ها وجود دارد، اگر نگاهی به كشور خود و رفتار ايرانيان با گرگ ها بيندازيم، می بينيم كه با وجود قصه های فراوانی كه در مذمت گرگ ها وجود دارد ولی باز هم نوعی نگاه آميخته با احترام نسبت به آنها پيدا می شود.

برخلاف انتظار همگان كه فكر می كنند گرگ ها موجودات فراوانی در ايران هستند، بايد اذعان كرد كه عكس قضيه صادق است. تعداد گرگ ها در ايران به كمتر از 1000 قلاده می رسد. به مفهوم ساده تر گرگ ها در ايران در حال انقراض هستند. مدافعان واقعی طبيعت و تجسم عينی وفاداری و خانواده دوستی در روزگار ما، در آستانه نابودی كامل قرار گرفته اند.

هر روز در سراسر دنيا آموزش های كاربردی در مورد گرگ ها وجود دارد و قوانين حفاظتی از آنها سخت گيرانه تر می شود. در ايران طبق قوانين سازمان حفاظت محيط زيست، گرگ گونه ای زيانكار محسوب می شود و رسم كله گرگی كه به شكارچی گرگ جايزه و هديه ای تعلق می گيرد، با جديت دنبال می شود. شكارچيان و بسياری از مردم كه شايد بسياری از آنها به عمرشان نتوانند گرگی را از نزديك ببينند، اولين چيزی را كه در مورد گرگ ياد می گيرند نفرت از آن است.

از اين روست كه از تعداد گرگ ها روز به روز در كشور كاسته می شود. وجود سلاح غيرمجاز، استفاده از سم، خراب كردن لانه و زنده به گور كردن توله گرگ ها و همچنين فروش آنها در بازار سياه، آنها را با خطر جدی مواجه كرده است و امروزه در مناطق كشور با كاهش جمعيت گرگ ها مواجهيم؛ حتی در بعضی مناطق كاملا از بين رفته اند.

گرگ ها طعمه خود را به راحتی می درند. آنها 4 دندان نيش پر قدرت دارند كه اندازه آنها به 5 سانتيمتر مي رسد. ميان گرگ ها حواس بينايی، شنوايی و بويايی فوق العاده هستند. شنوايی در گرگ ها بسيار قوی است. آنها می توانند صدای زوزه گرگ های ديگر را از فاصله حدودا 45 كيلومتری تشخيص بدهند. آنها می توانند آهسته ترين صداهايی را بشنوند كه برای انسان غير قابل شنيدن است. گوش گرگ ها اين قابليت را دارد كه با گردش 180 درجه ای خود، جهت صدا را بيابد.

گرگ ها موجوداتی كاملا اجتماعی هستند و بين آنها ارزشمند ترين مساله، گله يا خانواده ای است كه به آن متعلقند. فرماندهی گله را قوی ترين گرگ نر يا ماده عهده دار می شود.

گرگ ها معروف هستند به خوردن آدم و گوسفند ولی لازم به ذكر است كه گرگ ها اساسا از انسان و مناطقی كه انسان زندگی می كند، گريزان هستند.

بيشتر غذای گرگ ها را طعمه هايی نظير آهو، كل، بز و قوچ و ميش تشكيل می دهند. ولی از آنجا كه كاهش جمعيت شكار در كشور محسوس است، رژيم غذايی گرگ ها نيز دستخوش تغييراتی شده است. مثلا زباله های شهری و مزارعی كه در آن جوندگان وجود دارند، غذای اصلی گرگ ها را نيز زباله و جوندگان تشكيل می دهند. گرگ ها حتی گياهخواری نيز می كنند و در بعضی مناطق كشور مانند مراكان به هندوانه و در برجرود به محصول انگور لطمه می زنند. اين بدان جهت است كه با كاهش طعمه، جانور بايد منابع غذايی جايگزين داشته باشد و اگر اين منابع نيز از دسترس گرگ خارج شود، آنگاه به سمت مناطق روستايی می آيند و دست به شكار دام می زنند كه در بسياری از موارد ميزان خسارات بسيار اندك است. طی يك تحقيق كه در مورد گرگ ها انجام گرفت، مشخص شد كه گرگ ها اساسا علاقه ای نه به دام و نه به انسان دارند و بيشتر غذای خود را از زباله های شهری تامين می كنند. موردی كه باعث شده گرگ ها به آدمخواری معروف شوند، مربوط به گرگ هايی است كه با افزايش سن، قدرت و توان شكار كردن را از دست می دهند و در اين ميان بسيار كم اتفاق می افتد كه به جای زباله(كه دردسر كمتری برای گرگ ها دارد)، به سراغ انسان بروند.

بعضی انسان ها با سواستفاده از نا آگاهی بقيه افراد، به اين موضوع دامن زده و دست به كشتارهای وحشيانه حيات وحش می زنند و دقيقا به اين علت است كه اكنون ده ها سال است كه بزرگترين و غرور آفرين ترين جانوران كره خاكی، اكنون سالهاست كه در ايران برای ابد، آرام گرفته اند؛ يعنی ببر مازندران و شير ايرانی.

از آنجا كه طبق قوانين سازمان محيط زيست گرگ ها موجوداتی زيانكار هستند، از اين رو كاملا بی دفاع مانده اند و پروژه ای كه بتوان آن را حفاظتی ناميد تاكنون ديده نشده است. تنها معدود برنامه هايی كه انجام می شود مربوط به انتقال آنها از يك محيط به محيطی ديگر است. به عنوان مثال در دو پروژه كه از آغاز دهه جاری انجام شدند، جمعا ۱۸ قلاده گرگ به طبيعت بازگردانده شدند كه بسيار اميدبخش است ولی در همين زمان بيش از 30 قلاده گرگ نيز از پای درآمدند كه بر طبق اخبار تاييد نشده ای، 7 گرگ ديگر نيز به زودی كشته می شوند. خشن ترين رفتار در مورد گرگ ها نيز مربوط به دهه قبل است كه 5 قلاده توله گرگ كوچك، پس از اينكه درون يك بشكه قرار داده شدند، با گذاشتن بشكه روی آتش، به وضع فجيعی كشته شدند.

(درستی یا نادرستی مطالب این متن به عهده نویسنده آن است و این وبلاگ فقط منتشر کننده آن می باشد)

گرگ های ایرانی - پناهگاه حیات وحش میاندشت(خراسان شمالی) - دوربین تله ای

نقلی درباره ی کشف جزیره ی قشم وجود دارد که بسیار جالب است.

می گویند در سواحل هرمزگان، گرگ ها فردی را دنبال می کنند و آن فرد از ترس گرگ ها خود را به آب می اندازد و شنا می کند تا به جزیره ی قشم می رسد و اولین کسی می شود که پای به قشم می گذارد!!!